Hoofdstuk 5 - Aardolie
Les 1 - Aardolie uit de grond
Hieronder staan de woordwebben van les 1. Als je de woorden leest weet je weer wat er in die les besproken was.
Les 3 - Aardolie, motor voor veel werk
|
Energie
|
Aardolie is de belangrijkste bron van energie. Daarna komen gas en elektriciteit.
In de grond van Saudi-Arabië zit een kwart van de aardolie. Maar dat is niet altijd zo geweest.
|
|
Ontstaan van aardolie.
|
Vroeger was Saudi-Arabië een zee. Hierin leefde plankton. Als die sterft zakt het naar de zeebodem. Zand en slib uit de rivieren kwamen hier bovenop te liggen. Door de druk en warmte ontstaat olie en gas. Dit duurt miljoenen jaren en de lagen plankton waren wel honderden meters dik.
|
|
Rijk worden van de olie
|
De meeste aardolievelden en raffinaderijen zijn van Arabische sjeiks. Zij hebben met Europa en de VS afgesproken dat zij de olie uit de grond halen omdat de sjeiks dit zelf niet kunnen. De sjeiks verdienen hier veel geld mee. De bevolking krijgt hier geen geld van.
|
|
De olie-industrie
|
Mijnbouw is het uit de grond halen van delfstoffen. Olie komt uit de grond = dus mijnbouw.
De petrochemische industrie zuivert (in raffinaderijen) en verwerkt (in fabrieken) de ruwe olie tot eindproducten.
Een eindproduct is klaar voor gebruik. Van ruwe olie wordt het volgende gemaakt: zeep, benzine, nylon, kerosine, plastic.
|
|
Reservevoorraden
|
Reservevoorraden in Amerika worden meestal uit het Midden-Oosten gehaald. Amerika heeft een reserve voor als er in het Midden-Oosten conflicten of aanslagen zijn.
|
|
Heel veel vraag naar olie
|
Door economische groei in China en India stijgt de vraag naar ruwe aardolie steeds meer. Daardoor ontstaat er een tekort aan olie. Om dit tegen te gaan worden de prijzen van een vat olie steeds duurder.
|
|
Olie raakt op
|
Fossiele brandstoffen zijn ontstaan uit resten van planten en dieren van miljoenen jaren geleden en kunnen opraken.
Alternatieve energiebronnen zijn windkracht, zon en stromend water. Deze zijn milieuvriendelijk en raken nooit op.
|
|
Een nieuwe inkomstenbron
|
De verwachting is dat er in het Midden-Oosten in de toekomst minder geld wordt verdiend op olie. Dus ze willen nu geld gaan verdienen met toerisme.
|
Palmeiland in Dubai
|
Energiebronnen
|
|
Fossiele brandstoffen
|
Alternatieve energiebronnen
|
|
Ontstaan uit resten van planten en dieren en
|
|
|
Niet milieuvriendelijk
|
Milieuvriendelijk
|
|
kunnen opraken
|
raken niet op
|
|
Steenkool, aardgas, aardolie
|
Windkracht, stromend water, zon
|
|
Wind à
|
Windmolens in windmolenparkenà
|
elektriciteit
|
|
Zon à
|
zonnenpanelen op dakenà
|
elektriciteit
|
|
Water à
|
Bijvoorbeeld in een stuwdam zit een soort dynamo die door water aangedraaid wordt à
|
elektriciteit
|
Hoofdstuk 4 - Oerwoud hier en daar
In dit hoofdstuk van aardrijkskunde kijken we naar het tropische regenwoud in natuurreservaat Gunung Leuser, Indonesië.
Orang-oetan in het beschermde natuurgebied Gunung Leuser
Voorjaar in het Nederlandse bos
Les 3 - De invloed van de mens
Opdracht 1
Lees de tekst met het stappenplan van Nieuwsbegrip. Schrijf twee moeilijke woorden op uit de tekst. Wat betekenen deze woorden? Gebruik de woordhulp uit het stappenplan.
Ü Ringvaart = een kanaal rondom een polder, waar al het water uit de polder naartoe wordt gepompt. Vanuit de ringvaart wordt het afgevoerd naar een meer, kanaal of zee.
Ü Gemaal = een pomp die water uit de sloten naar de ringvaart pompt.
Opdracht 2
Bedenk bij elk kopje een vraag en geef daarna een volledig antwoord.
Uitleg
Je hebt een informatieve tekst gelezen. De tekst geeft antwoord op allerlei vragen. Maar niet alle informatie in de tekst is belangrijk. Aan het kopje kun je al zien op welke belangrijke vraag een stukje tekst antwoord geeft. Zo’n vraag begint vaak met een vraagwoord: wie, wat, waar, waarom, hoe enzovoorts.
Je begrijpt de tekst beter als je weet welke vragen een tekst beantwoordt.
|
Kopje
|
Belangrijk bos
|
|
Vraag
|
Waarom zijn tropische regenwouden belangrijk?
|
|
Antwoord
|
- In de tropische regenwouden leeft de helft van alle planten- en diersoorten op de wereld.
- Er groeien heel veel bomen die voor veel zuurstof zorgen.
- Van verschillende planten worden medicijnen gemaakt.
- Op de bodem groeien allerlei kruiden
- Het hout is hard en dus geschikt om huizen van te bouwen.
|
|
Kopje
|
Bedreigingen
|
|
Vraag
|
Waardoor wordt het tropisch regenwoud bedreigd?
|
|
Antwoord
|
Zeldzame dieren en planten verdwijnen en bewoners verliezen hun woongebied doordat:
- De bewoners kappen hout om te stoken.
- De bewoners kappen hout om huizen te bouwen.
- De bewoners branden bos plat voor de landbouw.
- Houtbedrijven kappen hout om het te verkopen.
- Andere bedrijven kappen bomen om delfstoppen uit de grond te halen. (steenkool)
|
Tropisch regenwoud
|
Kopje
|
Maatregelen
|
|
Vraag
|
Welke maatregelen worden er genomen om het regenwoud te beschermen?
|
|
Antwoord
|
- Er mag minder hout worden gekapt.
- Op de open plekken moeten nieuwe bomen worden geplant.
- Er mogen minder dieren worden gevangen.
- Sommige regenwouden worden een natuurreservaat.
- Sommige dieren worden beschermd, zoals de orang-oetan.
|
|
Kopje
|
Het landschap in Nederland
|
|
Vraag
|
Welke nieuwe landschappen heeft de mens gemaakt?
|
|
Antwoord
|
- Duinlandschap
- Gemengd landschap
- Polderlandschap
- Heuvellandschap
|
|
Kopje
|
Wat is een polder?
|
|
Vraag
|
Uhm…
|
|
Antwoord
|
Een stuk land waar de waterstand kunstmatig geregeld wordt.
Om het land dat lager ligt dan de zee toch te kunnen gebruiken wordt er een dijk omheen gelegd om het water tegen te houden. Het gemaal pompt het water vanuit de polder over de dijk heen naar de ringvaart.
|
|
Kopje
|
Droogmakerijen
|
|
Vraag
|
Wat is een droogmakerij?
|
|
Antwoord
|
Een droogmakerij is een drooggemalen meer met een ringvaart eromheen. Het is dus een polder, maar deze polder eerst is drooggemalen, noemen ze het een droogmakerij
|
